Για πληρωμή συνδρομής μέλους

 

Περισσότερες πληροφορίες: τηλ. 22874050

 

 

Η Ιστορία του Κυπριακού Στίβου

Στην Κύπρο ο όρος στίβος έχει ταυτιστεί με τον κλασσικό αθλητισμό. Η πραγματική του σημασία είναι "αγωνιστικός χώρος" μέσα στον οποίο γίνονται αθλητικές αναμετρήσεις κάθε είδους. Ειδικότερα ο χαραγμένος διάδρομος αποστάσεως 400μ ο οποίος διαχωρίζεται σε 6 μέχρι 9 διαδρομές, με πλάτος 1.25εκ η κάθε μια.

Τα αγωνίσματα στίβου χωρίζονται σε κατηγορίες ως εξής:

Δρόμοι ταχύτητας (100μ, 200μ, 400μ)

Δρόμοι ημιαντοχής (800μ, 1500μ)

Δρόμοι αντοχής (5000μ, 10000μ, Μαραθώνιος)

Δρόμοι με εμπόδια (110μ, 400μ, 3000 με φυσικά εμπόδια)

Άλματα (Άλμα εις ύψος, Άλμα εις μήκος, Τριπλούν, Άλμα επί κοντώ)

Βολές – ρίψεις (Σφαιροβολία, Σφυροβολία, Δισκοβολία, Ακοντισμός)

Βάδην (20 χλμ, 50 χλμ)

Σκυταλοδρομίες (4 x 100μ, 4 x 400μ)

Δέκαθλο που περιλαμβάνει τα ακόλουθα κατά σειρά διεξαγωγής αγωνίσματα ( 100μ, Άλμα εις μήκος,Σφαιροβολία, Άλμα εις ύψος, 400μ, 110μ με εμπόδια, Δισκοβολία, Άλμα επί κοντώ, Ακοντισμός, Δρόμος 1500μ.)

Τα πρώτα πέντε (5) αγωνίσματα γίνονται την πρώτη μέρα και τα υπόλοιπα πέντε (5) την δεύτερη.

Τα πιο πάνω αγωνίσματα περιλαμβάνονται στο Ολυμπιακό πρόγραμμα για την κατηγορία ανδρών. Τα αγωνίσματα γυναικών παρουσιάζουν τις εξής διαφορές από αυτά των ανδρών. Στους δρόμους αντί 5000μ αγωνίζονται σε απόσταση 3000μ. Αντί 110μ με εμπόδια, τρέχουν μόνο 100μ με χαμηλά εμπόδια και δεν αγωνίζονται στον δρόμο 3000μ με φυσικά εμπόδια. Το πρόγραμμα γυναικών δεν περιλαμβάνει την σφυροβολία, το άλμα τριπλούν και το άλμα επί κοντώ. Τέλος αντί δεκάθλου το πρόγραμμα τους περιλαμβάνει έπταθλο με τα ακόλουθα επτά αγωνίσματα που διεξάγονται σε δύο μέρες.

Πρώτη ημέρα (100μ με εμπόδια, Αλμα εις ύψος, Σφαιροβολία, Δρόμος 200μ)

και τη δεύτερη ημέρα (Άλμα εις μήκος, Ακοντισμός και 800μ)

Στην Κύπρο, κατά την διάρκεια των ετήσιων Παγκυπρίων αγώνων, διεξάγονται όλα τα Ολυμπιακά αγωνίσματα ανδρών και γυναικών

Σκυταλοδρομίες (4 x 100μ και 4 x 400μ)

Δέκαθλο που περιλαμβάνει τα ακόλουθα κατά σειρά διεξαγωγής αγωνίσματα: 100μ, Άλμα εις μήκος, Σφαιροβολία, Άλμα εις ύψος, 400μ, 110μ με εμπόδια, Δισκοβολία, Άλμα επί κοντώ, Ακοντισμός, Δρόμος 1500μ.

Τα πρώτα πέντε (5) αγωνίσματα γίνονται την πρώτη μέρα και τα υπόλοιπα πέντε (5) την δεύτερη.

Τα πιο πάνω αγωνίσματα περιλαμβάνονται στο Ολυμπιακό πρόγραμμα για την κατηγορία ανδρών. Τα αγωνίσματα γυναικών παρουσιάζουν τις εξής διαφορές από αυτά των ανδρών. Στους δρόμους αντί 5000μ αγωνίζονται σε απόσταση 3000μ. Αντί 110μ με εμπόδια, τρέχουν μόνο 100μ με χαμηλά εμπόδια και δεν αγωνίζονται στον δρόμο 3000μ με φυσικά εμπόδια. Το πρόγραμμα γυναικών δεν περιλαμβάνει την σφυροβολία, το άλμα τριπλούν και το άλμα επί κοντώ. Τέλος αντί δεκάθλου το πρόγραμμα τους περιλαμβάνει έπταθλο με τα ακόλουθα επτά αγωνίσματα που διεξάγονται σε δύο μέρες. Πρώτη ημέρα (100μ με εμπόδια, Αλμα εις ύψος, Σφαιροβολία, Δρόμος 200μ) και τη δεύτερη ημέρα, Άλμα εις μήκος, Ακοντισμός και 800μ

Στην Κύπρο, κατά την διάρκεια των ετήσιων Παγκυπρίων αγώνων, διεξάγονται όλα τα Ολυμπιακά αγωνίσματα ανδρών και γυναικών μόνη εξαίρεση το βάδην.

Στην Κύπρο ο στίβος άρχισε να καλλιεργείται πάνω σε οργανωμένη βάση την τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα, οι Άγγλοι όμως, αφού έβλεπαν πως με αθλητικές εκδηλώσεις που γίνονταν κατά την διάρκεια θρησκευτικών συγκεντρώσεων εκαλλιεργείτο εθνικό – αγωνιστικό συναίσθημα, απαγόρευσαν κάθε κίνηση μετά την "έλευση του σκότους" με το δικαιολογητικό πως γίνονταν κλοπές στα εμπορεύματα των πανηγυριστών. Σε αντιπερισπασμό αυτής της απαγόρευσης, πρώτη η Λεμεσός (1892) και η Λευκωσία πιο μετά (1894) ίδρυσαν Γυμναστικούς του Συλλόγους ¨Ολύμπια¨ και ¨Παγκύπρια¨ με σκοπό την οργανωμένη πλέον διεξαγωγή των αγώνων στίβου. Ταυτόχρονα δημιούργησαν τους αγωνιστικούς χώρους στους οποίους προετοίμαζαν τους αθλητές τους. Οι δυο Σύλλογοι μαζί με αθλητές της Πάφου και της Λάρνακας οι οποίοι ίδρυσαν εν τω μεταξύ τους δικούς τους Γυμναστικούς Συλλόγους ("Κόροιβος" και "Ζήνων" αντίστοιχα) το 1896 οργάνωσαν τους πρώτους Παγκύπριους αγώνες στο στάδιο της Λεμεσού. Τα αγωνίσματα των πρώτων Παγκυπρίων αγώνων ήταν τα ακόλουθα : άλμα εις τρία μετά δρόμου, δρόμος ταχύτητας 100μ, δρόμος 400μ, γυμνάσματα επί μονοζύγου και διζύγου ευστροφίας και ρώμης, άλμα εις εν μετά δρόμου, σφαιροβολία, άλμα εις ύψος μετά δρόμου, δρόμος 800μ , άλματα επί κοντώ, δρόμος 110 μετ' έμποδίων. Από τους αγώνες αυτούς είχαν επιλεγεί δυο αθλητές (Αναστάσης Ανδρέου της Λεμεσού και Χαράλαμπος Νικολαϊδης της Λευκωσίας) για να ενισχύσουν την Ολυμπιακή ομάδα της Ελλάδας στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας το 1896.

 

Το πρόγραμμα των Α΄Παγκυπρίων Αγώνων

 

Οι δεύτεροι Παγκύπριοι αγώνες στίβου έγιναν στη Λευκωσία το 1898 στο στάδιο που δημιουργήθηκε τον ίδιο χρόνο και κάλυπτε τον χώρο μεταξύ της εκκλησίας του Αγίου Σάββα και του τείχους της Λευκωσίας. Το πρόγραμμα των αγώνων συμπληρώθηκε με νέα αγωνίσματα τα οποία για να τελεσθούν έπρεπε να αυξηθεί ο αριθμός των ημερών από δύο σε τέσσερις. Ήταν πολύ χαρακτηριστικό ότι στο πρόγραμμα που κυκλοφόρησε ανέφερε τα αγωνίσματα κάθε ημέρας. Οι Β' Παγκύπριοι αγώνες περιλάμβαναν τα εξής αγωνίσματα : 110μ με εμπόδια, 100μ, 400μ, 800μ, 1500μ και μαραθώνιο (20 μίλια), άλματα εις μήκος, ύψος, τριπλούν και επί κοντώ, σφαιροβολία, εφαλτήριο με λαβίδες και χωρίς λαβίδες, μονόζυγο, κρίκους, δίζυγο, σκοποβολή, αναρρίχηση επί κάλω, άρση βαρών με ένα και με δύο χέρια. Η οργανώτρια πόλη φρόντιζε και για την ψυχαγωγία των φιλοξενουμένων και αθλητών με διάφορες πολιτιστικές και ψυχαγωγικές εκδηλώσεις.

Στους τέσσερις πιο πάνω Γυμναστικούς Συλλόγου προστέθηκαν και αυτοί της Αμμοχώστου "Ευαγόρας" που ιδρύθηκε το 1918 και ο Κερύνειας "Πράξανδρος" που ιδρύθηκε το 1919. Και οι έξι Κυπριακοί Σύλλογοι εντάχθηκαν στην δύναμη του ΣΕΓΑΣ που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1897. Οι Σύλλογοι της Λεμεσού (ΓΣΟ) και Λευκωσίας (ΓΣΠ) ήταν ιδρυτικά μέλη του ΣΕΓΑΣ. Όλοι μαζί ήταν υπεύθυνοι για την προετοιμασία και την διοργάνωση των Παγκυπρίων αγώνων που γίνονταν κάθε χρόνο κατά κανόνα την εβδομάδα της Διακαινησίμου. Οι αγώνες αποτελούσαν εθνική εκδήλωση στην οποία συμμετείχε κάθε οικογένεια.

Τα σχολεία αποτελούσαν την βάση και την πηγή σε αθλητικό υλικό για τους Γυμναστικούς Συλλόγους. Οι σχολικοί αγώνες άρχισαν να οργανώνονται από το 1893 και καθιερώθηκαν πάνω σε μόνιμη βάση το 1928 με την τέλεση των Α΄ Παγκυπρίων μαθητικών αγώνων στην Λεμεσό. Οι Παγκύπριοι αγώνες συνεχίζονταν ομαλά μόνο με διακοπές κατά την περίοδο των πολέμων, ασθενειών ή θρησκευτικών αναταραχών.

Μαζί με τους Παγκύπριους αγώνες τελούνταν με την επίβλεψη των Γυμναστικών Συλλόγων και διάφοροι αγροτικοί. Πρωτοπόροι σε αυτές τις εκδηλώσεις ήταν τα Λεύκαρα (1899), το Όμοδος (1903), η Λύση (1903), η Ορμίδια (1903), το Πραστειό, η Ζώδια, ο Στρόβολος, το Παραλίμνι, το Φρέναρος κ.α.

Από το 1923 στο πρόγραμμα των Παγκυπρίων αγώνων περιλαμβάνονταν και ομαδικά αθλήματα (ποδόσφαιρο, χόκεϋ, πετόσφαιρα), την καλλιέργεια των οποίων προωθούσαν οι έξι Γυμναστικοί Σύλλογοι.

Μετά από την Οκτωβριανή επανάσταση του 1931 οι Άγγλοι απαγόρευσαν την τέλεση των Παγκυπρίων αγώνων και προώθησαν την δημιουργία ποδοσφαιρικών ομάδων στα κυβερνητικά τμήματα. Οι πλείστοι αθλητές του στίβου άρχισαν να ασχολούνται με το ποδόσφαιρο. Η οργανωμένη και υστερόβουλη αυτή ενέργεια των Άγγλων αντιμετωπίστηκε από του Συλλόγους ανάλογα. Συνήλθαν και αποφάσισαν να οργανώσουν, αντί Παγκυπρίων Αγώνων, διασωματιακούς.

Ένωσις Νέων ΤΡΑΣΤ Λευκωσίας ανέλαβε την πρώτη διοργάνωση (12-16 Ιουνίου 1932) με νικήτριες ομάδες ΑΕΛ (65 βαθμούς), ΤΡΑΣΤ (36), Ανόρθωσις (33), Πεζοπορικός (25), Απόλλων (11), Σούλι (11), ΑΜΟΛ (4), Ελευθέρια (3) και Ομόνοια Βαρωσίων (1). Η δεύτερη διασωματιακή συνάντηση ανατέθηκε στην Ανόρθωση (6-13 Νοεμβρίου 1932) με πρωταθλήτρια ομάδα την Ανόρθωση (62 βαθμοί). Ακολούθησαν στην βαθμολογία ο Κεραυνός (54), ο Άρης (21), η ΕΠΑ (20), το ΑΠΟΕΛ (18) και το ΤΡΑΣΤ (5).

Το 1934 τα ποδοσφαιρικά σωματεία δημιούργησαν την δική τους Κυπριακή Ομοσπονδία (ΚΟΠ). Έτσι ενώ για τις τρεις δεκαετίες του 20 ου αιώνα το άθλημα αυτό βρισκόταν κάτω από τους Γυμναστικούς Συλλόγους, τώρα ανεξαρτητοποιήθηκε. Οι πλείστοι αθλητές στίβου αποτελούσαν τις βασικές ποδοσφαιρικές μονάδες. Η ανησυχία των υπευθύνων του στίβου τους ανάγκασε, στην προσπάθεια τους να περιορίσουν την διαρροή αθλητών, να δημιουργήσουν την Τεχνική Επιτροπή Αθλητισμού Κύπρου (ΤΕΑΚ). Σε σύσκεψη που έγινε στο οίκημα της ΕΠΑ Λάρνακας, στις 20.10.1935, τα προεδρεία των Γυμναστικών Συλλόγων μαζί με τους γυμναστές και φιλάθλους, προχώρησαν στην σύσταση της Τεχνικής Επιτροπής. Μεταξύ των σκοπών της ΤΕΑΚ ήταν και η ενθάρρυνση και προαγωγή του κλασσικού αθλητισμού στην Κύπρο, με την τέλεση αγώνων. Την θέση του Γραμματέα ανατέθηκε στον Λεύκιο Ζήνωνα της Λεμεσού και του Ταμία στο Χαρίλαο Παντελίδη της Αμμοχώστου.

Οι πόλεις ανέλαβαν να τελέσουν τους ακόλουθους αγώνες στίβου: Λευκωσία "Τα Ταμάσια" (26.12.1935), Λάρνακα "Τα Κίτια" (9.2.1936), Αμμόχωστος "Τα Σαλαμίνια" (1.3.1936) και Λεμεσός "Τα Κούρια" (15.3.1936).

Το 1934 τα ποδοσφαιρικά σωματεία δημιούργησαν την δική τους Κυπριακή Ομοσπονδία (ΚΟΠ). Έτσι ενώ για τις τρεις δεκαετίες του 20 ου αιώνα το άθλημα αυτό βρισκόταν κάτω από τους Γυμναστικούς Συλλόγους, τώρα ανεξαρτητοποιήθηκε. Οι πλείστοι αθλητές στίβου αποτελούσαν τις βασικές ποδοσφαιρικές μονάδες. Η ανησυχία των υπευθύνων του στίβου τους ανάγκασε, στην προσπάθεια τους να περιορίσουν την διαρροή αθλητών, να δημιουργήσουν την Τεχνική Επιτροπή Αθλητισμού Κύπρου (ΤΕΑΚ). Σε σύσκεψη που έγινε στο οίκημα της ΕΠΑ Λάρνακας, στις 20.10.1935, τα προεδρεία των Γυμναστικών Συλλόγων μαζί με τους γυμναστές και φιλάθλους, προχώρησαν στην σύσταση της Τεχνικής Επιτροπής. Μεταξύ των σκοπών της ΤΕΑΚ ήταν και η ενθάρρυνση και προαγωγή του κλασσικού αθλητισμού στην Κύπρο, με την τέλεση αγώνων. Την θέση του Γραμματέα ανατέθηκε στον Λεύκιο Ζήνωνα της Λεμεσού και του Ταμία στο Χαρίλαο Παντελίδη της Αμμοχώστου.

Οι πόλεις ανέλαβαν να τελέσουν τους ακόλουθους αγώνες στίβου: Λευκωσία "Τα Ταμάσια" (26.12.1935), Λάρνακα "Τα Κίτια" (9.2.1936), Αμμόχωστος "Τα Σαλαμίνια" (1.3.1936) και Λεμεσός "Τα Κούρια" (15.3.1936).

Στην Κύπρο διοργανώθηκαν Πανελλήνιοι αγώνες το 1925, Πανελλαδικοί το 1929, Πανελλήνιοι το 1947 και οι 66 οι Πανελλήνιοι ανδρών και 45 οι γυναικών το 1980. Το 1947 οι έξι Γυμναστικοί Σύλλογοι δημιούργησαν σε συνεργασία με τον ΣΕΓΑΣ, την Τοπική Επιτροπή ΣΕΓΑΣ Κύπρου (ΤΕΣΚ) με πρώτο πρόεδρο τον πολιτευτή δικηγόρο Ν. Κλ. Λανίτη. Η Επιτροπή αυτή προωθούσε και προγραμμάτιζε τις αθλητικές δραστηριότητες και ειδικότερα τον στίβο στην Κύπρο και την εκπροσώπηση του στο εξωτερικό. Πέραν των Παγκυπρίων αγώνων ανδρών και γυναικών, καθιερώθηκαν οι εφηβικοί αγώνες , οι αγώνες νεανίδων, παίδων και κορασίδων, οι διασυλλογικοί, φθινοπωρινοί, εαρινοί, όπως και αγώνες εις μνήμη ηρώων (Μάτσεια, Αυξέντεια, Μυλώνεια κλπ).

Ο Κυπριακός στίβος από τα πρώτα του βήματα έκανε έντονη τη παρουσία του στον Ελληνικό και τον διεθνή χώρο.

Από τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες (1896) ενίσχυε την Ελληνική εθνική ομάδα με αθλητές που ετοιμάζονταν από τους Γυμναστικούς Συλλόγους. Το ίδιο γινόταν και σε όλους τους άλλους αγώνες στους οποίους έπαιρνε μέρος η Ελλάδα (Βαλκανικούς, Ευρωπαϊκούς, Μεσογειακούς κ.α).

Οι Κύπριοι αθλητές υπήρξαν ανέκαθεν οι κάτοχοι ελληνικών επιδόσεων (Γ. Σκουταρίδης, Γ. Ζήνων, Ι. Ταλιάνος, Κ. Παντελίδης, Ρ. Φραγκούδης, Φρ. Μικελλίδης, κ. Πετρίδης, Α. Παπαμιχαήλ, Χρ. Συμεωνίδης, Στ. Κυριακίδης, Δομνίτσα Λανίτου, Ηρώ Τσαγγαρίδου, Χ. Αϊβαλιώτης, Μ. Λάμπρου, Στ. Καλοπαίδη, Ρ. Παγδατή, Κ. Ονησιφόρου, Ν. Κασσιανίδης, Β. Χειμωνής, Λ. Λουκά, Π. Χατζησταθής, Β. Σεργίδου, Α. Αβραάμ κ.α.

Από τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες (1896) ενίσχυε την Ελληνική εθνική ομάδα με αθλητές που ετοιμάζονταν από τους Γυμναστικούς Συλλόγους. Το ίδιο γινόταν και σε όλους τους άλλους αγώνες στους οποίους έπαιρνε μέρος η Ελλάδα (Βαλκανικούς, Ευρωπαϊκούς, Μεσογειακούς κ.α).

Οι Κύπριοι αθλητές υπήρξαν ανέκαθεν οι κάτοχοι ελληνικών επιδόσεων (Γ. Σκουταρίδης, Γ. Ζήνων, Ι. Ταλιάνος, Κ. Παντελίδης, Ρ. Φραγκούδης, Φρ. Μικελλίδης, κ. Πετρίδης, Α. Παπαμιχαήλ, Χρ. Συμεωνίδης, Στ. Κυριακίδης, Δομνίτσα Λανίτου, Ηρώ Τσαγγαρίδου, Χ. Αϊβαλιώτης, Μ. Λάμπρου, Στ. Καλοπαίδη, Ρ. Παγδατή, Κ. Ονησιφόρου, Ν. Κασσιανίδης, Β. Χειμωνής, Λ. Λουκά, Π. Χατζησταθής, Β. Σεργίδου, Α. Αβραάμ κ.α.

Με την εγγραφή της Κύπρου στην Διεθνή Ερασιτεχνική Ομοσπονδία Στίβου ( IAAF ) το 1983, οι Γυμναστικοί Σύλλογοι της Κύπρου δημιούργησαν την δική τους Ομοσπονδία (ΚΟΕΑΣ – Κυπριακή Ομοσπονδία Ερασιτεχνικού Στίβου), η οποία ανέλαβε την ευθύνη για την σε βάθος και ύψος καλλιέργεια του στίβου. Η Κύπρος πήρε μέρος για πρώτη φορά στους Ολυμπιακούς αγώνες με ανεξάρτητη ομάδα στίβου το 1984 και στην συνέχεια στους Ολυμπιακούς του 1988.

Πηγή: Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια.

Κείμενο Ανδρέας Χατζηβασιλείου